Na Svečanoj akademiji Univerzitetea u Zenici otvorena izložba FFZE: Fun Fact Zenica, u realizaciji Filozofskog fakulteta

U prostorijama Bosanskog narodnog pozorišta Zenica sinoć je otvorena izložba o gradu Zenici. Izložbu su pripremili članovi projektnog tima Filozofskog fakulteta Univerziteta u Zenici, a realizovana je kao dio održavanja Svečane akademije povodom obilježavanja 26. godišnjice Univerziteta u Zenici i Dana Evrope na Univerzitetu u Zenici. Uz prisustvo brojnih zvanica, predstavnika akademske zajednice, institucija Bosne i Hercegovine i međunarodnih partnerskih univerziteta, svečanost je bila prilika za osvrt na dosadašnja postignuća Univerziteta, potvrdu značaja međunarodne akademske saradnje i odavanje priznanja novim generacijama naučnika.

Izložba kroz zanimljive činjenice o Zenici predstavlja historiju grada, njegovu arhitekturu, značaj Univerziteta u gradu, ali i neka rijetko spomenuta mjesta koja imaju svoj značaj u identitetu grada.

Jedna od činjenica o Zenici podsjeća nas na historijski značaj grada u kontekstu spominjanja prostora Zenice kao Stare ili Prave Bosne. Trenutno, kao četvrti grad po broju stanovnika u Bosni i Hercegovini, s više od sto hiljada stanovnika, Zenica uspješno zadržava multikulturni i multireligijski karakter koji je krasi kroz cijelu historiju.

Zanimljiva je i činjenica da je Zenica bila prvi grad u Bosni i Hercegovini koji je imao električnu javnu rasvjetu. Naime, nakon izgradnje termoelektrane, koja je napajala industrijske pogone u Zenici, 1908. godine u gradu je uvedena javna gradska rasvjeta, zbog čega s pravom kažemo da je „u Zenici upaljeno svjetlo“.

Kroz fotografije objekata koje su projektovala i planirala neka od najznačajnijih imena u oblasti arhitekture srednje i južne Evrope, izložba nas podsjeća i na činjenicu da je Zenica i muzej moderne arhitekture na otvorenom, ističući poznatu Lamelu kao donedavno najvišu stambenu zgradu u bivšoj Jugoslaviji.

Izložba prikazuje i jedinstven prostor tvrđave Vranduk, nazivajući ga vratima grada, te se vraća u srce grada, donoseći važne činjenice i fotografije Bilinog polja, koje vijekovima važi za mjesto održavanja važnih događaja, ne samo za grad nego i za cijelu Bosnu i Hercegovinu. Na lokalitetu Bilino polje 1203. godine održan je veliki skup kojem su prisustvovali bosanski ban Kulin sa svojom svitom i Ivan de Casamaris, papinski izaslanik i kapelan pape Inocenta III. Rezultat ovog skupa jeste Bilinopoljska izjava, kojom je srednjovjekovna Bosna potvrdila svoju samostalnost i pripadnost zapadnoevropskoj civilizaciji. U savremenom kontekstu, Bilino polje je poznato po nogometnoj infrastrukturi i velikim sportskim događajima.

Zbog značaja koji grad pridaje sportu i činjenice da je u Zenici osnovan prvi ragbi klub u Bosni i Hercegovini, izložba Zenicu predstavlja i kao „sportsko srce Bosne i Hercegovine“.

Grad ne zanemaruje ni kulturu, na što nas izložba podsjeća činjenicom da je Zenica već decenijama jedan od najvećih centara humorista i karikaturista Balkana. Naime, još 1977. godine osnovan je Klub humorista i karikaturista Zenice (HiK), čiji su članovi redovno osvajali brojne nagrade na svim važnim regionalnim takmičenjima. Dinamičnost kulturne scene u Zenici čuvaju i kulturne i zabavne manifestacije kao što su Zeničko proljeće, Festival bosanskohercegovačke drame, Pozorišni festival na otvorenom „Ljetne večeri Studio Teatra“, Zenica Summer Fest, Festival filma, djece i omladine Zenica, Međunarodni festival muzičkih dokumentaraca „Dokumfest“, Proljetni uranak – Zenička čimburijada itd.

Ipak, srž kulturne scene u Zenici je Bosansko narodno pozorište sa svojim značajnim repertoarom, smješteno u jednoj od najvećih pozorišnih zgrada u ovom dijelu Evrope. Prve pozorišne predstave u Zenici počele su se održavati krajem XIX stoljeća, prvenstveno u organizaciji različitih kulturnih društava. Zanimljiva je i činjenica da su neke od izvedbi čak namjenski producirane za zatvorenike zeničke kaznionice.

Izložba ističe i akademski duh grada, u kojem se nastava na univerzitetskom nivou izvodi više od šest decenija.

Zanimljiv dio izložbe je i predstavljanje pete dimenzije Zenice, koju čini preko 70 umjetničkih instalacija smještenih u svim dijelovima grada. Neke od njih postale su prepoznatljivi simboli grada, dok druge uživaju u tihoj diskreciji, strpljivo čekajući posjetu upornih istraživača, iskrenih poznavalaca svakog ugla našeg grada. Karlo Kužatko, Juraj Neidhardt, Dušan Džamonja, Anto Kajinić, Marijan Kocković, Vladimir Herljević, Zdenko Grgić, Franjo Bešlić, Mice Popčev, Ljubomir Perčinlić, Wolfgang Prage, Aleksandar Saša Bukvić, Mustafa Skopljak, Vedina Babahmetović i Alma Suljević samo su neki od umjetnika koji su ostavili svoj pečat na ulicama i parkovima Zenice.

Izložba završava prirodnim ljepotama grada, naglašavajući Kamberovića polje kao „zenički Kembridž“, jedinstvenu prirodnu oazu smještenu u centru grada. Značajni su i drugi parkovi i zelene površine koje čine pluća grada: Gradski park, veliki park u Babinoj Rijeci, Jagnjišće, Smetovi, Zmajevac…